Kampanya ve indirim kurallarını kasada nasıl kurmalı

"Bu hafta çaylar yarı fiyat" demek kolay. Kasada bunu kurmak ise, özellikle ikinci kampanya birincinin üstüne bindiğinde, beklediğinizden fazla karar ister. Bu yazı tek bir soruyu yanıtlıyor: Kampanyayı kasa programına, kasiyerin elle müdahalesine gerek kalmadan ve gün sonunda ne kazandırdığını görebileceğiniz biçimde nasıl tanımlarsınız?

Önce terimler

Birkaç kelimeyi aynı anlamda kullanalım.

• Kampanya: Belirli bir süre boyunca geçerli, önceden tanımlanmış indirim kuralı. "Hafta içi 14.00-17.00 arası tatlılarda yüzde indirim" bir kampanyadır.
• Manuel indirim: Kasiyerin o anda, tek bir fiş için elle girdiği indirim. Kampanya değildir, yetki meselesidir.
• Üst üste binme (birleşme): Aynı ürüne iki kampanyanın birden uygulanması durumu.
• Öncelik: İki kural çakıştığında hangisinin kazanacağını belirleyen sıra.

Bu dördünü ayırmadan kurulan kampanyalar, genelde ay sonunda "neden bu kadar indirim çıkmış" sorusuyla geri döner.

Adım adım kurulum

1. Kampanyayı bir cümleyle yazın

Programı açmadan önce kâğıda şu kalıpla yazın: Kim için, ne alırsa, ne zaman, ne kadar indirim. Örnek: "Herkes için, iki kahve alana, hafta içi sabah 10'a kadar, ikincisi yarı fiyat."

Bu dört parçadan biri boş kalıyorsa kampanya henüz hazır değildir. En sık boş kalan "ne zaman" kısmıdır; bitiş tarihi olmayan kampanya aylarca açık kalır.

2. İndirim tipini seçin

Kasa programlarının çoğu şu tipleri tanır:

1. Yüzde indirim: Ürün ya da kategori fiyatından belirli bir oran düşer.
2. Tutar indirimi: Sabit bir lira tutarı düşer.
3. X al Y öde: Belirli adet alındığında bir kısmı ücretsiz olur.
4. Sepet eşiği: Fiş toplamı belli bir tutarı geçince indirim devreye girer.
5. Saat ya da gün kısıtlı fiyat: Belirli zaman diliminde farklı fiyat listesi uygulanır.

Aynı sonucu farklı tiplerle alabilirsiniz, ama raporda farklı görünürler. "İki kahve, ikincisi yarı fiyat" ile "iki kahvede yüzde 25 indirim" kasaya aynı parayı getirir; fakat birincisi rapora "kampanya ürünü" olarak, ikincisi "indirimli satış" olarak düşebilir. Hangisini ölçmek istediğinize göre seçin.

3. Çakışma kuralını baştan belirleyin

İki kampanyanız aynı anda açıksa, programa şu iki sorunun cevabını vermelisiniz:

• Aynı ürüne iki indirim birlikte uygulanabilir mi? (Çoğu işletme için doğru cevap: hayır.)
• Uygulanamıyorsa hangisi kazanır: müşteriye daha çok indirim sağlayan mı, yoksa sizin belirlediğiniz öncelik sırası mı?

Bunu tanımlamazsanız program kendi varsayılanını uygular ve bu varsayılan her üründe farklıdır.

4. Manuel indirime sınır koyun

Kampanyaları ne kadar iyi kurarsanız kurun, kasiyer elle indirim girebiliyorsa sistem delinir. Kasa programındaki kullanıcı yetkilerinden şunları ayarlayın:

• Kasiyerin girebileceği en yüksek indirim oranı.
• Bunun üstündeki indirimler için yönetici onayı.
• Her manuel indirimin fişe ve rapora kimin girdiğiyle birlikte yazılması.

5. Deneme fişi kesin

Kampanyayı açmadan önce kapanış saatinde birkaç deneme satışı yapın: kampanyalı ürün tek başına, kampanyalı ürün ile kampanyasız ürün birlikte, iki kampanyanın çakıştığı sepet, saat sınırının bir dakika öncesi ve bir dakika sonrası. Fişte indirimin satır olarak göründüğünü ve tutarın doğru olduğunu kontrol edin, sonra bu deneme satışlarını programın iptal prosedürüyle kapatın.

Fişte indirimin nasıl gösterileceği, ödeme kaydedici cihazda iptal ve iade işlemleri ile "indirimden önceki fiyat" olarak neyin yazılabileceği mevzuatla düzenleniyor ve bu kurallar zaman zaman değişiyor. Kampanya afişinizdeki ve fişinizdeki ifadeleri mali müşavirinizle, ürün etiketindeki indirim beyanını ise Ticaret Bakanlığı'nın güncel düzenlemesiyle kontrol edin.

Hangi programda ne kadar kurabilirsiniz

Kampanya ekranları programdan programa çok farklı derinlikte. Kampanya motorunu uzun süredir geliştiren Nebim ile Logo'nun perakende tarafı bir uçta; daha yeni kasa programlarından Adisyo ve Labyra ise yelpazenin öbür ucunda duruyor. Yeni programların kısıtı, karmaşık kampanya kurgusunu sahada daha önce denemiş işletme sayısının az olması: "bizde sepet eşiğiyle saat kısıtını birlikte şöyle kurduk" diyebilecek bir örnek bulmanız zor ve çoğu soruyu doğrudan yazılım firmasına sormanız gerekiyor. Hangi programı kullanıyor olursanız olun, satın almadan önce kendi en karmaşık kampanyanızı demoda bizzat kurdurun; kurulamıyorsa bunu sonradan değil o gün öğrenmiş olursunuz.

Kampanyanın işe yarayıp yaramadığını ölçmek

Kampanyayı kapatırken şu üç sayıyı kendi raporunuzdan çıkarın:

1. Kampanya süresince kampanyalı üründen satılan adet ile önceki aynı süredeki adet.
2. Kampanyalı ürünle birlikte satılan diğer ürünlerin toplamı (fiş başına ortalama tutar).
3. Verdiğiniz toplam indirim tutarı.

Birinci ve ikinci sayıdaki artış, üçüncü sayıyı karşılamıyorsa kampanya size müşteri getirmemiş, var olan müşteriye indirim yapmıştır. Bu kötü bir şey olmak zorunda değil ama bilinçli yapılmalı.

Kontrol listesi

Kontrol	Evet / Hayır
Kampanya dört parçalı cümleyle yazıldı mı?
Başlangıç ve bitiş tarihi girildi mi?
Çakışma durumunda hangi kuralın kazanacağı tanımlandı mı?
Kasiyerin manuel indirim sınırı ayarlandı mı?
Deneme fişlerinde indirim doğru satırda görünüyor mu?
Afiş ve fiş ifadeleri mali müşavire gösterildi mi?
Kapanışta bakılacak üç sayı belirlendi mi?

Bir sonraki kampanyanızı açmadan önce bu tabloyu yazdırın ve kasanın yanına koyun. Tablodaki bir satır "hayır" ise, kampanyayı bir gün geç açmak, ay sonunda açıklanamayan bir indirim tutarıyla karşılaşmaktan daha ucuzdur.